Skip to content

Hemelvaartsbevrijdingsdag

5 mei 2016

Hoe uniek is het dat bevrijdingsdag en hemelvaartsdag op dezelfde dag vallen? Dit is de tweede keer, de vorige keer was in 2005.

Bevrijdingsdag is ieder jaar vanaf 1946 op 5 mei. Hemelvaartsdag valt altijd op een donderdag, tien dagen voor Pinksteren. “Dat hangt weer af van Pasen, dus dat wisselt uiteraard.”

 

“Pasen valt op de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. Een volle maan op de eerste dag van de lente telt ook, maar indien de eerste volle maan van de lente op een zondag valt, wordt Pasen de volgende zondag gevierd.” (Bron: http://www.astro.oma.be/GENERAL/INFO/nli006.html) Of zeer bondig geformuleerd: “Pasen is op de eerste zondag  de eerste volle maan óp of ná het begin van de lente (21 maart).” (Bron: http://www.doreleiden.nl/links_pasen.asp)

Pinksteren is zeven weken (49 dagen) na pasen, of in bijbelse termen: Pinksteren is op de vijftigste dag. De paasdata zijn te berekenen aan de hand van de maanstanden, maar dat hebben anderen al voor ons gedaan. De Paasdata van de jaren 1583 t/m 3000 vinden we op http://www.astro.oma.be/GENERAL/INFO/nli006a.html. Zo viel eerste paasdag 1945 op 1 april, dat was de dag dat Ruurlo en Borculo bevrijd werden. Hemelvaartsdag is 39 dagen na pasen.

Wij gebruiken de Gregoriaanse kalender sinds 15 oktober 1582. (In Rusland hebben ze pas later de overstap naar de Gregoriaanse kalender gemaakt, vandaar dat de oktoberrevolutie in november viel.) Onze kalender gaat in 400 jaar precies één keer rond. Dus 1 januari 2000 viel op dezelfde dag als 1 januari 1600. De dag van invoering, 15 oktober 1582 viel op dezelfde dag als 15 oktober 1982, namelijk vrijdag. De oorzaak dat verschillende culturen verschillende kalenders hanteren, is dat een jaar niet een precies aantal dagen telt en je verschillende manieren kunt verzinnen om dat probleem op te lossen. Als je af en toe een schrikkeldag tussenvoegt, dan heb je een zonnekalender. Als je af en toe een schrikkelmaand tussenvoegt, dan heb je een maankalender (de joodse kalender). Bij ons zijn de jaren die deelbaar zijn door vier schrikkeljaar, de jaren deelbaar door 100 zijn geen schrikkeljaar en de jaren deelbaar door 400 zijn weer wel een schrikkeljaar. Helemaal kloppend krijg je het nooit. Onze kalender wijkt eens in de 3333 jaar een dag af van de omlooptijd van de aarde rond de zon. Hoe langer de doorlooptijd van de kalender is (bij ons 400 jaar), hoe dichter hij kan aansluiten bij de werkelijkheid. De Maya-kalender, die eind 2012 nogal nadrukkelijk in het nieuws geweest is omdat die toen afliep, had een langere periode dan 400 jaar en kon daardoor dus nauwkeuriger zijn dan de onze.

Om na te gaan hoevaak hemelvaart op 5 mei valt, berekenen we in welke jaren 5 mei op een donderdag valt en leggen de data van de hemelvaartsdagen ernaast. Dan zien we een onregelmatig patroon. Dat komt omdat Pasen afhangt van de maanstanden. Eens in de 29,53 dagen is het volle maan, soms aan het begin van de dag, soms aan het einde. Als je dat uitwerkt, dan blijken de data van volle maan zich eens in de 19 jaar te herhalen. Dat is de Metonische cyclus, die natuurlijk toch weer een paar uur afwijkt, maar dat effect merken we pas na eeuwen. Die maancycli passen niet in een doorlooptijd van 400 jaar, dus hoewel de data van onze kalender zich na 400 jaar herhalen, geldt dat niet voor de data waarop pasen (en hemelvaart en pinksteren) vallen.

Iedere 400 jaar zijn er 58 bevrijdingsdagen die op donderdag vallen. Deze data herhalen zich in de 400 jaar daarna. De eerste 400 jaar, van 5 mei 1946 tot en met 5 mei 2345, zijn er 8 bevrijdingsdagen die samenvallen met hemelvaart. Dat is gemiddeld eens in de vijftig jaar. Die jaren zijn: 2005, 2016, 2157, 2168, 2214, 2225, 2236, 2304.

De tweede 400 jaar, van 5 mei 2346 tot en met  5 mei 2745, zijn er 10 bevrijdingsdagen die samenvallen met hemelvaart. Die jaren zijn: 2608, 2681, 2692, 2738, 2749, 2760, 2833, 2844, 2901, 2912.

 

Samenvattend valt bevrijdingsdag gemiddeld eens in de vijftig jaar samen met hemelvaart. De eerste keer was dat in 2005, de tweede keer in 2016 en de derde keer zal pas over 141 jaar zijn, in 2157.

Advertenties

From → Wetenschap

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: