Skip to content

OV-chipkaart (2)

6 augustus 2015

“Je moet ’m natuurlijk wel even voor NS activeren,” aldus de joviale conducteur in de reclamespot van de NS waarin de OV-chipkaart wordt aangeprezen. Hoezo natuurlijk? Natuurlijk betekent vanzelfsprekend, eigenlijk niet iets dat gemeld had hoeven te worden. Hij zegt het ook op een terloopse toon, alsof hij je eraan herinnert,

 

maar je had er natuurlijk zelf ook wel aan gedacht. Het is een service dat hij je helpt herinneren, natuurlijk begrijp je dat je je OV-chipkaart voor gebruik voor NS moet activeren. Natuurlijk in deze context betekent dat iedereen dat begrijpt. Je bent dus een sukkel als je dat niet begrijpt. Ik val over dat woord natuurlijk. Ik koop een OV-chipkaart voor € 7,50 (niet omdat ik het handig vind maar omdat ik op geen andere manier kan reizen), het voordeel van zo’n kaart is dat hij voor alle vervoerders geldt. Dan begrijp ik niet waarom ik die kaart voor NS moet activeren! Ik ben dus een sukkel! Ik wil hier graag even duidelijk stellen dat ik een sukkel ben, want ik begrijp niet waarom dat moet! Misschien dat iemand van de NS mij eens kan uitleggen waarom dat natuurlijk zo is, maar ik betwijfel of iemand dat kan.

Ondanks enige ergernis is het vooral vanuit fascinatie waarom ik over zoiets als de OV-chipkaart schrijf. Fascinatie voor systemen en hun soms onverwachte eigenschappen. Systemen vereisen vaak aangepast gedrag van de gebruikers, dus gedrag dat je uit jezelf niet zou hebben. In dit geval het activeren van een kaart. In mijn vorige stuk schreef ik over het dilemma als je kaart het opeens niet meer doet: ga je dan lopen of zwartrijden? Een paar dagen nadat ik dat geschreven had, ontdekte ik dat de tram waarin ik al meer dan een maand reisde, een kaartautomaat heeft waaruit je voor € 3,50 een dagkaart kunt kopen. Ik had dat ding nog nooit gezien! Die automaat hangt in de harmonica tussen de twee tramstellen, waardoor hij het zicht uit de ramen niet belemmerd, en waardoor hij niet direct opvalt. Dus als je kaart het niet doet, kun je – als je een portemonnee met kleingeld bij je hebt – een dagkaart kopen. Dat moet je maar weten! En zo is het bij systemen, je wordt verwacht van alles te weten en het gedrag te vertonen dat de systeembouwers bedacht hebben. Men verwacht kennelijk van de reiziger dat hij weet of ziet dat er een kaartautomaat in de tram hangt. Toen de trams en de balies nog bemand waren, vroeg je aan een mens wat je moest doen. Nu zijn de mensen vervangen door een automatisch systeem. Als je niet weet wat je moet doen en je daardoor verkeerd gedraagt, dan gaat er van alles mis. Je kunt bijvoorbeeld niet inchecken omdat je je kaart niet voor NS geactiveerd hebt; of je denkt in je recht te staan omdat je kaart het niet deed, terwijl je verzuimd had … enz. Voor je het weet, pleeg je fraude.

De systemen worden steeds uitgebreider. De gebruikers van die systemen worden geacht zich zo te gedragen dat zij de geboden mogelijkheden van het systeem gebruiken. Het is een eigenschap van systemen dat ze adaptief gedrag vereisen.

Advertenties

From → Bureaucratie

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: