Skip to content

Survival International over De wereld tot gisteren

24 september 2013

Ik heb een aantal recensies over dit boek op internet nagelezen en het blijkt dat alle negatieve recensies uit dezelfde bron komen: Survival International, vertegenwoordigd door Stephen Corry.

We kennen allemaal het verschijnsel politieke correctheid. Dat houdt in dat je bepaalde delen van de waarheid niet hardop mag zeggen, omdat de (veronderstelde) consequentie hiervan is dat het een zichzelf waarmakende voorspelling wordt. De reactie van Survival International is een typisch voorbeeld van politieke correctheid, het wordt ingegeven door angst voor de consequenties. Die zijn volgens Corry dat “de klok op het gebied van mensenrechten voor inheemse volken tientallen jaren achteruit gezet [dreigt] te worden.” In tegenstelling tot Diamond heeft Corry een belang om zaken op een bepaalde manier voor te stellen.

Diamond schrijft hierover (p. 183): “Ik voel mee met wetenschappers die zich opwinden over de slechte behandeling van inheemse volken. Maar het ontkennen van de realiteit van traditionele oorlogvoering omdat die realiteit politiek wordt misbruikt is een slechte strategie, om dezelfde reden waarom ontkenning van iedere andere realiteit voor iedere ander prijzenswaardig politiek doel een slechte strategie is. De reden waarom inheemse volken goed behandeld moeten worden is niet dat ze ten onrechte worden beschuldigd van oorlogszuchtig gedrag, maar dat het onrecht is om ze slecht te behandelen.”

TheWorldUntilYesterdayVolgens Diamond vallen er in statengemeenschappen (zoals de westerse samenleving) gemiddeld tien keer minder doden door oorlog dan in tribale gemeenschappen. Corry betwist dit en zijn hoofdargument is dat je niet van gemiddelden mag uitgaan. “Zou het niet verstandiger zijn om te kijken naar het percentage doden onder de mensen die zich in het gebied bevonden waar de oorlog in alle hevigheid woedde,” schrijft hij [in plaats van naar het percentage ten opzichte van de totale bevolking]. Dat mag hij vinden, maar iedere lezer weet wat “gemiddeld” betekent en mag daaruit zijn eigen conclusies trekken. Dit argument doet op zichzelf niets af aan de cijfers die Diamond presenteert.

Dan nog zijn volgens Corry de cijfers vertekend en hij noemt een aantal factoren. Dat zou best kunnen, misschien is het percentage oorlogsslachtoffers bij inheemse volken niet 10 × zo hoog maar slechts 5 × zo hoog. De strekking van Diamonds betoog blijft hiermee recht overeind staan.

Survival International: “Dit gaat volkomen voorbij aan de rampzalige gevolgen van het Europese kolonialisme voor inheemse volken overal op de wereld, en aan het tragische feit dat vele volken hierdoor compleet zijn weggevaagd.”

Dat is juist, maar het is een onterecht punt van kritiek. Het heeft er namelijk niets mee te maken. Het onderwerp van het boek is hoe mensen in traditionele samenlevingen leven. Het boek gaat niet over genocide, hoewel het – als het relevant is – wel genoemd wordt. Diamond op p. 452: “In een reeks massaslachtingen tussen 1853 en 1870 […] doodden [honderden Europese kolonisten] de meeste Yahi.”

Zo zie je dat Corry steeds een karikatuur presenteert van Diamonds boek om op die manier zijn kritiek te kunnen spuien. De ondertitel is positief [Wat we kunnen leren van traditionele samenlevingen], maar Corry noemt het gevaarlijke onzin, klaarblijkelijk doet hij dit ten behoeve van zijn charitatieve agenda bij Survival International.

Diamond zou niet in discussie willen gaan met Survival International. Als dat inderdaad zo is, vind ik dat begrijpelijk, want alle antwoorden op de kritiek zijn al in het boek te vinden. Ik citeerde Diamond al over de behandeling van inheemse volkeren. Nog zo’n punt is de kritiek dat de levenswijze van inheemse volkeren niet te vergelijken zou zijn met die van onze voorouders 11.000 jaar geleden. Dit punt wordt door Diamond reeds in zijn boek besproken. Als je het jammer vind dat Diamond niet ingaat op de kritiek van Corry, lees dan gewoon dit boek.

In de koloniale tijd werden inboorlingen afgeschilderd als primitievelingen, die met spiegeltjes te paaien waren. Denk ook aan de verhalen van Tarzan, die als enige blanke in de jungle alle zwarten de baas was. Dergelijke koloniale arrogantie is Diamond vreemd. Hij schrijft over zijn persoonlijke relaties met Papoeavrienden, hij ziet ze als intelligente mensen, gelijkwaardig aan westerlingen. Hij beschrijft het leven van mensen in traditionele samenlevingen. Mensen die in andere omstandigheden opgegroeid zijn en leven dan wij, levenswijzen die zowel voor- als nadelen hebben. Voor antropologen zal het boek misschien geen nieuws bevatten, maar voor mij was bijna alles nieuw.

Corry heeft voor The Daily Beast een grondige bespreking geschreven waaruit blijkt dat hij het boek goed gelezen heeft. Toch is zijn kritiek gebaseerd op een karikatuur. Misschien doet hij dat wel expres, zowel Survival Internation als Jared Diamond zullen garen spinnen bij een openlijk conflict.

Links:

www.survivalinternational.nl/nieuws/8960

www.globalinfo.nl/Recensies-enzo/de-wereld-tot-gisteren-jared-diamond-barbaarse-karaktermoord.html

www.thedailybeast.com/articles/2013/01/30/savaging-primitives-why-jared-diamond-s-the-world-until-yesterday-is-completely-wrong.html

Advertenties

From → Wetenschap

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: